MÜTERADİFLER

Yedi harf üzerine nüzul ile alâkalı kelimeler müteradifler = eş manalı meselesidir. Hakikaten arapça müteradifçe zengindir. Fakat bir Peygamberin en büyük mucizesi olan Kur'an-ı Kerim'in her kelimesi fesahat ve belagatın en yüksek noktasındadır. Onun bir kelimesi bile değiştirilemez. Onu ancak sahib-i vahiy yapar. Onun için yukarıda kolaylık için yapılan müsâadeler Peygamberin izniyledir demiştik. Rastgele kelime, müteradifi yerine konamaz,(53)

__________




(53) Gerçekten arapça müteradifler bakımından çok zengindir veyahut yüklüdür. Aynı manayı ifade eden bir çok kelimenin bulunması bir dil için o kadar kârlı bir kazanç değildir. Vakıa müteradif gibi gösterilen kelimeler arasında ince bir fark ta yok değildir. Lâfzı başka başka olan kelime-lerin manası bir olursa ona müteradif diyoruz. Kamh, Bürr, Kuut ve Cülus gibi. Lafzı bir, fakat manası başka olan kelimelere müşterek denir. Ayın gibi ki bir çok mânalara gelir. Bugün arapça, dünyanın en zengin lisanı sayılıyor. Kelime çok. Lügat toplanırken muhtelif kabilelerin şive ve lehçeleri hep tesbit olunarak, hattâ peltek söyleyenlerin telaffuzu bile gösterilerek ayrı ayrı alınmış, lügatin hacmi büyümüş, arapçada balın 80 adı var. Kılıcın elli, arslanın, atın, devenin bine yakın isimleri var. Kamus sahibi Mecdüddin Firuz Âbadî böyle müteradifleri toplayarak (Erravdül-Meslûf fîma lehu ismani ila Ulûf) unvanlı müstakil bir eser yazmıştır. Bazı şeylerin ismi yokken böyle müteradiflerin çok bulunması bir yüktür.
İbni Side (Muhassıs)'ında bir mevzua ait kelimeleri bir yere toplamıştır. Deveye ait 176 sahife yazı var. Gemiye ait ise yalnız yedi sahife. Kitap 17 cüzdür. Bir cüz'ünü deve dolduruyor. Demek Arap lisan ve edebiyatının l/17'si deveye ait kelime. Çöl hayatında devenin ehemmiyeti belli. Edebiyat hayatın ifadesidir, diyorlar.
Kur'an-ı Kerim, müteradif kelimelerden en tatlısını ve ahenklisini istimal eder. Onun için aynı manaya diye bir kelime başkasının yerine değiştirilemez. Yedi kıraat, yedi lügattir, diyenler rastgele her kelime müteradifi yerine konur demiyorlar. Resulullahın izin ve müsaadesiyle ancak bir kelimenin yerine başkasını zikrediyorlar.




Eserin yazarı: Osman Keskinoğlu Eser: Kuranı Kerim Bilgileri

  • Yeni Ekle
Yorumlar (0)

Kuranı Kerim Bilgileri