Kitaplar | Yazarlar | İlmihal | Sohbetler | Hutbeler
ETİ YENEN HAYVANLARIN YENİLMEYEN TARAFLARINI TANIMADA ÖLÇÜ
Allah Teâlâ bazı hayvanları, güç ve kuvvetleri ile bize hizmet etmeleri için yaratmış; bir çoğunu da et ve sütleri ile nimet olarak halk etmiştir. Bu canlıların yenilmeyen tarafları da vardır. Bazı kimseler, cehâlet veya gafletleri sebebiyle, bunların yenilmemesi gereken kısımlarını yemektedirler. Hatalı davranışı önlemek için, eti yenen hayvanların yenilmeyen taraflarını açıklamaya çalışacağız.
a) Erkek hayvanın yumurtaları:
Halkın bir kısmı bunları yemektedir. Sakatat satan esnaf, aranıp sorulduğu için olacak ki, ciğer ve sâir sakatat meyânında "billur" adı verdikleri husyeleri satışa arzetmektedirler. Bu hususta iki yönlü dikkat göstermeli ve bunları yememeli ve satmamalıdır.
b) Gudde (bez, beze):
Halktan bazısı kasaptan et alırken "uykuluk" ismiyle bunları isteyip satın almakta ve yemektedir. Bunlardan sakınılması dinimizin gereği bulunmaktadır
c) Erkek hayvanın tenâsül uzvu (zekeri) :
d) Dişi hayvanın tenâsül uzvu (ferd) :
e) Mesâne (idrar torbası) :
Türkçesi "kavuk" olan bu maddenin yenilmemesi, kirliliği ve besin değeri olmaması sebebiyledir.
f) Merâre (öd):
Karaciğere bağlı bulunan öd kesesi içinde bulunan madde, zehirli ve zararlı bulunduğundan, yenilmesi yasaklanmıştır.
g) Demi mesfuh (dökülmüş, akıtlımış kan): İster davar cinsinden isterse diğer canlılardan olsun, eti yenen hayvanların kanlarını yemek haramdır. Kanın necis olması sebebiyle üzerimize bulaşmamasına dikkat göstermeli ve zararlı olması itibariyle yememelidir.
Hayvanı boğazlarken "vedec" adı verilen iki damarın nefes ve yem borularının kesilmesine dikkat göstermekle beraber, başını gövdeden hemen ayırmamah; kanın tamamen akmasını beklemelidir. Hayvan ıkındıkça ve depreştikçe damarların içindeki necis kan boşalmış olur. boğazdaki ilik, canın çıkması beklenmeden kesilecek olursa halvan felç olur ve kanın bir kısmı damarlarda kalır. Bu tarzdaki kesim mekruhtur. Hayvanın çabuk ölmesini düşünerek bu yanlış uygulamayı yapmamalıdır.
Müslüman; aklına ve önüne gelen her şeyi, halkı yerken gördüğü maddeleri yemeye özenmemeli; dinî ölçülere âzami dikkat göstermelidir. İnsanı hayvandan ayıran gafillerden üstün kılan husus, bu cihette gösterilen takva ve verâdır.
(1) Fetâvâ:i Hindiye c. 5 s. 290
(2) Büyük İslâm İlmâli Kurbanla ilgili bölüm madde: 44