Kader:

Allahu Teala´nın ilmi ve iradesiyle bütün varlıkların ve olayların şart­larını ve sebeplerini yer ve zamanlarıyla sınırlandırmasıdır.

Başka bir tarifle kıyamete kadar dünya üzerinde vuku´ bulacak her şe­yin daha evvel Allah tarafından bilinmesidir. [1]

Kaza:

Allah tarafından önceden takdir edilen her şeyi takdire uygun olarak meydana getiren de yine Allah´tır. Bu sebeple kader ile kaza arasında tam bir uygunluk bulunur. Kader bir plan, kaza ise plana uygun olarak yapılan iş denilebilir.

Kader konusuna iki yönden bakmak lazım: [2]

Kader-i Mutlak:

İnsan iradesi ile ilgili olmayan kader. Dünya´ya gelişimiz, ne zaman öleceğimiz kadın veya erkek oluşumuz, vücudumuzdaki organların gö­revleri, Dünya´da oluşmuş veya oluşabilecek tabiat olayları bunların oluşmasında irademizin hiç bir tesiri yoktur. Bunlardan sorumlu da ola­mayız. Vücudumuzdaki organlardan kasıt, el, ayak, göz ve burun gibi or­ganlarımızın işleri tamamen bizim kontrolümuzdadır. Burdaki organ gö­revlerinden kasıt, irademiz dışındaki temel olgulardır. [3]

Kaderi Muallak (Cüz-i ihtiyari):

İnsan kendi iradesi ile başbaşa kaldığında, yapıp yapmadığı tüm işler bu bölüme giriyor. Namaz kılmak, oruç tutmak iyilik yapmak kötülük yapmak, hırsızlık yapmak gibi. [4]
--------------------------------------------------------------------------------
[1] Kadı Ebu Şuca?, Ğayet?ül-İhtisar ve Şerhi, Ravza Yayınları: 63.

[2] Kadı Ebu Şuca?, Ğayet?ül-İhtisar ve Şerhi, Ravza Yayınları: 63.

[3] Kadı Ebu Şuca?, Ğayet?ül-İhtisar ve Şerhi, Ravza Yayınları: 63.

[4] Kadı Ebu Şuca?, Ğayet?ül-İhtisar ve Şerhi, Ravza Yayınları: 63.